सोनू वाळके,उपसंपादक, लोकवाद न्युज.
चामोर्शी:-
गडचिरोली जिल्ह्यातील सर्वात मोठी तहसील म्हणून ओळख असलेला चामोर्शी तालुका ग्रामपंचायतीतून नगरपंचायतीकडे प्रवास करत असताना नागरिकांनी मोठ्या अपेक्षा व्यक्त केल्या होत्या. नगरपंचायत स्थापन झाल्यानंतर गावाचा चेहरामोहरा बदलेल, मूलभूत सुविधा सुधारतील, रोजगाराच्या संधी वाढतील, रस्ते, स्वच्छता, पाणीपुरवठा आणि आरोग्य व्यवस्थेत आमूलाग्र बदल होईल, अशी आशा होती. मात्र आजही अनेक भागात विकासकामांचा वेग अपेक्षेप्रमाणे दिसून येत नसल्याची चर्चा नागरिकांमध्ये सुरू आहे.
नगरपंचायत अस्तित्वात आल्यानंतर फक्त पदे निर्माण होणे किंवा इमारती उभारणे म्हणजे विकास नव्हे, तर नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणणे हीच खरी नगरविकासाची कसोटी असते. त्यामुळे नगराध्यक्ष, नगरसेवक आणि प्रशासन यांची जबाबदारी अधिक वाढलेली आहे.
नगराध्यक्षांनी प्राधान्याने कोणती कामे करायला हवीत?
१) शहरातील रस्ते व नाली व्यवस्था मजबूत करणे
अनेक भागात अजूनही खड्डेमय रस्ते, अर्धवट नाल्या आणि पावसाळ्यात पाणी साचण्याच्या समस्या कायम आहेत. मुख्य बाजारपेठ, शाळा परिसर, वॉर्ड रस्ते आणि अंतर्गत गल्ली रस्त्यांचे काँक्रीटीकरण व दर्जेदार डांबरीकरण होणे आवश्यक आहे.
२) पिण्याच्या पाण्याचा कायमस्वरूपी प्रश्न सोडवणे
उन्हाळ्यात अनेक भागात पाणीटंचाई निर्माण होत असल्याची नागरिकांची तक्रार आहे. प्रत्येक घरापर्यंत शुद्ध पिण्याचे पाणी पोहोचवणे, नवीन जलयोजना राबवणे आणि गळती रोखणे हे नगरपंचायतीचे प्राथमिक कर्तव्य आहे.
३) स्वच्छता आणि कचरा व्यवस्थापन
नगरपंचायत झाल्यानंतर गावात नियमित साफसफाई, कचरा संकलन, सार्वजनिक शौचालयांची देखभाल आणि डास नियंत्रण मोहिमा प्रभावीपणे राबवल्या जाणे अपेक्षित आहे. अनेक भागात अजूनही अस्वच्छतेचे चित्र दिसून येत असल्याने नागरिक नाराजी व्यक्त करत आहेत.
४) विकासकामांमध्ये पारदर्शकता
कोणत्या वॉर्डात किती निधी आला? कोणत्या कामासाठी किती खर्च झाला? कोण ठेकेदार आहे? कामाची मुदत काय? याची माहिती नागरिकांना सहज उपलब्ध व्हावी, अशी मागणी वाढत आहे. प्रत्येक विकासकामासमोर माहिती फलक लावणे बंधनकारक करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
५) बेरोजगार युवकांसाठी उपक्रम
चामोर्शीसारख्या मोठ्या तालुक्यात युवकांसाठी कौशल्य विकास केंद्र, रोजगार मेळावे, लघुउद्योग प्रोत्साहन योजना आणि स्वयंरोजगार प्रशिक्षण राबवण्याची गरज आहे.
६) आरोग्य व शिक्षण सुविधांकडे लक्ष
नगरपंचायतीने प्राथमिक आरोग्य सुविधा, स्वच्छ दवाखाने, महिलांसाठी आरोग्य शिबिरे, तसेच विद्यार्थ्यांसाठी वाचनालय, अभ्यासिका आणि डिजिटल सुविधा उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे.
७) सार्वजनिक ठिकाणांचा विकास
बगीचे, व्यायामशाळा, मॉर्निंग वॉक ट्रॅक, बसथांबे, स्ट्रीट लाईट आणि बाजार परिसराचे सुशोभीकरण या सुविधा शहराच्या विकासाचे महत्त्वाचे घटक मानले जातात.
८) भ्रष्टाचारमुक्त आणि गुणवत्तापूर्ण कामे
नगरपंचायत म्हणजे केवळ कर वसुलीची यंत्रणा नाही, तर नागरिकांच्या मूलभूत गरजांची जबाबदारी आहे. चामोर्शी नगरपंचायत अंतर्गत प्रत्येक वार्डात सुशोभित नाल्या, दर्जेदार रस्ते, पुरेशी स्ट्रीट लाईट व्यवस्था, नियमित मच्छर फवारणी, डास नियंत्रण, शुद्ध पिण्याच्या पाण्याची सुविधा तसेच ओपन स्पेसवर लहानांपासून ज्येष्ठांपर्यंत सर्वांसाठी गार्डन व व्यायाम साधने उभारली गेली पाहिजेत. विकास हा फक्त कागदावर नव्हे, तर प्रत्येक नागरिकाच्या दैनंदिन जीवनात दिसला पाहिजे, अशी आता जनतेची ठाम मागणी आहे.”
नागरिकांचा सर्वात मोठा प्रश्न म्हणजे अनेक विकासकामांच्या गुणवत्तेबाबत निर्माण होणारे प्रश्नचिन्ह. निकृष्ट दर्जाची कामे, अर्धवट प्रकल्प आणि ठेकेदारांची मनमानी थांबवण्यासाठी नगराध्यक्षांनी कठोर भूमिका घेणे आवश्यक असल्याचे मत नागरिक व्यक्त करत आहेत.
“नगरपंचायत झाली, पण विकास कधी दिसणार?”
नगरपंचायत स्थापन होणे हा विकासाचा पहिला टप्पा असतो; मात्र त्यानंतर नियोजनबद्ध कामे, प्रामाणिक प्रशासन आणि लोकसहभाग यावरच शहराचे भविष्य अवलंबून असते. चामोर्शी तालुक्याची लोकसंख्या, भौगोलिक विस्तार आणि वाढत्या गरजा लक्षात घेता दीर्घकालीन विकास आराखडा तयार करण्याची आवश्यकता निर्माण झाली आहे.
आज नागरिकांचा एकच सवाल आहे —
“नगरपंचायत झाली खरी, पण नागरिकांना दर्जेदार सुविधा आणि विकास प्रत्यक्षात कधी मिळणार?”
